KEMAL ZİYA İRGİ SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK OFİSİ

Soru: Trafikten Çekilen Araçların Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır ?

Şirket aktifinde kayıtlı bir aracın trafikten çekilmesi (çekme belgeli hale getirilmesi) durumunda, bu aracın amortisman uygulaması ve yapılması gereken muhasebe kayıtları Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde şekillenir.

Trafikten çekilen aracın amortisman durumu ve muhasebe süreçleri:

1. Trafikten Çekilen Aracın Amortisman Durumu

Vergi hukukuna göre, bir iktisadi kıymete amortisman ayrılabilmesi için o kıymetin işletmede aktif olarak kullanılması veya kullanılmaya hazır halde bulunması gerekir.

  - Trafikten çekilen (çekme belgesi alınan) araç, fiilen kullanılmaz ve hukuken de trafiğe çıkamaz duruma geldiği için amortisman ayrılması durdurulur.

  - Çekme belgesi alındığı tarihten itibaren o yıl/dönem için araç kullanılmadığı süreye isabet eden amortisman gider yazılamaz.

2. Muhasebe Hesap Planı ve Taşınma Süreci

Araç trafikten çekildiğinde artık "254 Taşıtlar" hesabında takip edilmemelidir. Çünkü bu araç işletmenin aktif bir lojistik/ulaşım unsuru olmaktan çıkmış, satılmayı bekleyen ya da hurda değerine dönen bir varlık haline gelmiştir. Bu nedenle araç, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar (veya duruma göre 293 Gelecek Yıllarda İhtiyacı Kılınan Stoklar) hesabına virmanlanır. Aynı şekilde o güne kadar ayrılmış birikmiş amortismanlar da ilgili duran varlıklar grubuna aktarılır.

3. Örnek Muhasebe Kayıtları

Örnek Senaryo:

İşletmenin aktifinde 1.000.000 TL maliyetle kayıtlı olan ve bugüne kadar 400.000 TL birikmiş amortismanı bulunan bir araç trafikten çekilmiştir.

1. Adım: Aracın Trafikten Çekilmesi (Sınıflandırma Kaydı)

Araç trafikten çekildiğinde aktif duran varlıklar arasından çıkarılarak elden çıkarılacak varlıklar hesabına alınır ve birikmiş amortismanları da taşınır:

---------------------------------- / ----------------------------------

294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MDV   1.000.000 TL

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)           400.000 TL

(257.02 Taşıtlar Amortismanı)

      254 TAŞITLAR                             1.000.000 TL

      299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)             400.000 TL

      (299.04 Elden Çıkarılacak Varlık Amortismanı)

Açıklama: ... Plakalı aracın trafikten çekilmesi ve ilgili hesaba virmandılması

 -----------------------------------------------------------------------

2. Adım: Çekme Belgeli Aracın İleride Satılması Durumu

Bu araç daha sonra 700.000 TL + KDV bedelle satılırsa yapılacak kayıt şu şekilde olacaktır:

---------------------------------- / ----------------------------------
102 BANKALAR / 120 ALICILAR         840.000 TL
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)      400.000 TL

    294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MDV     1.000.000 TL
    391 HESAPLANAN KDV (%20)                   140.000 TL
    679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR       100.000 TL
        (Araç Satış Karı)

Açıklama: Trafikten çekilen aracın çekme belgeli olarak satılması.
-----------------------------------------------------------------------
(Not: Net defter değeri 600.000 TL olan araç 700.000 TL'ye satıldığı için 100.000 TL satış karı oluşmuştur.)

Macun Mah.190 Cad Gimat Gıda Toptancılar Sitesi N:343 Yenimahalle/Ankara T: 0(312) 395 9588 E-Mail: muhasebe.kemal_irgi@hotmail.com

KEMAL ZİYA İRGİ SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK OFİSİ

Soru: 2023 Yılında Muhasebe Kaydı Yapılmadıysa 2026 Yılında Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır ?

2023 yılında trafikten çekilen bir araç için zamanında (2023 yılında) muhasebe kaydı yapılmadıysa, Dönemsellik İlkesi gereği geçmiş yılların hataları cari yılın (2026) normal gelir/gider hesaplarıyla doğrudan kapatılamaz.

Bunun yerine, 2026 yılında Geçmiş Yıllar Karları / Zararları hesapları kullanılarak "Geriye Dönük Düzeltme Kaydı" yapılması gerekir.

2026 yılında bu durumu düzeltirken izlemeniz gereken adımlar ve muhasebe kayıtları şu şekildedir:

1. Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

  -- Amortisman Durdurulmalıydı: Araç 2023'te trafikten çekildiği için 2024 ve 2025 yıllarında bu araç için asla amortisman ayrılmamış olması gerekir. Eğer yanlışlıkla 2024 ve 2025'te de amortisman ayrılıp gider yazıldıysa, bu tutarların cari yılda "Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG)" veya "Geçmiş Yıl Karları" olarak matraha eklenmesi (düzeltilmesi) gerekir.

  -- Defter Değeri Sabit Kalmalı: 2023 yılındaki çekme belgesi tarihindeki net defter değeri ve birikmiş amortisman tutarı ne ise, 2026'da yapılacak düzeltme kaydında da o günkü tarihi rakamlar esas alınır.

2. 2026 Yılında Yapılacak Düzeltme Kaydı

Örnek Senaryo: Araç 2023 yılında trafikten çekildiğinde maliyeti 1.000.000 TL ve o tarihe kadar birikmiş amortismanı 400.000 TL olsun. Bu kayıt 2023, 2024 ve 2025 yıllarında hiç yapılmadı ve araç hala "254 Taşıtlar" hesabında görünüyor.

2026 yılında geçmişe dönük sınıflama hatasını düzeltmek için yapacağınız virmand kaydı

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MDV    1.000.000 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)            400.000 TL
    (257.02 Taşıtlar Amortismanı)
    254 TAŞITLAR                                      1.000.000 TL
    299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)                      400.000 TL
        (299.04 Elden Çıkarılacak Varlık Amortismanı)

Açıklama: 2023 yılında trafikten çekilen ancak kaydı unutulan aracın 2026 yılında elden çıkarılacak kıymetlere virman kaydı.
----------------------------------------------------------------------------

Bu kayıtla aktifinizi gerçeğe uygun hale getirmiş olursunuz; bilanço toplamınız değişmez, sadece ilgili hesaplar doğru yere taşınır.

3. Eğer Araç 2026 Yılında Çekme Belgeli Olarak Satılırsa

Bu aracı 2026 yılında 700.000 TL + KDV bedelle satarsanız, geçmiş yıl hatasından dolayı kar/zarar hesabı etkilenir. Normalde cari yılda oluşan taşıt satış karları "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına atılırken, işlemin kökü geçmiş yıla (2023) dayandığı için 580 / 570 hesapları da duruma göre devreye girebilir. Ancak uygulamada, satış 2026'da fiilen gerçekleştiyse cari yıl karı yazılması genel kabul görmektedir:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
102 BANKALAR / 120 ALICILAR             840.000 TL
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)          400.000 TL

    294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MDV          1.000.000 TL
    391 HESAPLANAN KDV (%20)                        140.000 TL
    679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR            100.000 TL
        (veya Dönem Net Karı Hesabı)

Açıklama: 2023'te trafikten çekilen aracın 2026 yılında çekme belgeli satışı.
----------------------------------------------------------------------------
 

4. Eğer 2024 veya 2025 Yıllarında Yanlışlıkla Amortisman Ayrılmaya Devam Edildiyse:

Eğer araç 2023'te trafikten çekilmesine rağmen, 2024 ve 2025 yıllarında amortisman ayrılıp gider yazıldıysa (örneğin yıllık 100.000 TL'den toplam 200.000 TL fazla amortisman ayrıldıysa), 2026 yılında bu fazlalığı ters kayıtla düzeltmeniz gerekir:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR           200.000 TL

    570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI              200.000 TL
    (Hatalı ayrılan 2024-2025 amortismanlarının düzeltilmesi)
----------------------------------------------------------------------------

Not: Bu düzeltme gelir tablosunu etkilemediği için cari yıl Kurumlar Vergisi beyannamesinde geçmiş yıl zararlarından mahsup edilmeli veya duruma göre vergi matrahına eklenmelidir.

Macun Mah.190 Cad Gimat Gıda Toptancılar Sitesi N:343 Yenimahalle/Ankara T: 0(312) 395 9588 E-Mail: muhasebe.kemal_irgi@hotmail.com

KEMAL ZİYA İRGİ SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK OFİSİ

Soru: 2023 Yılında Trafikten Çekilen Araç 2026 Yılında Hala Satılmadıysa Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır ?

Eğer araç 2026 yılı itibarıyla hâlâ satılmadıysa ve şirketin envanterinde çekme belgeli olarak durmaya devam ediyorsa, yapılması gereken işlem sadece bir sınıflama ve düzeltme kaydıdır. Araç satılmadığı için herhangi bir kar/zarar veya KDV hesaplaması doğmaz.

2026 yılında atılması gereken adımlar ve muhasebe kayıtları, 2024 ve 2025 yıllarında yapılan işlemlere göre iki farklı senaryoda gerçekleşir:

Senaryo A: 2024 ve 2025 Yıllarında Amortisman Ayrılması Durdurulduysa (En Temiz Senaryo)

Eğer araç 2023'te trafikten çekildikten sonra 2024 ve 2025 yıllarında bu araç için hiç amortisman gideri yazılmadıysa, 2026 yılında sadece duran varlık hesabını doğru yere taşımak yeterlidir.

2026 Yılında Yapılacak Düzeltme Kaydı:
 

(Örnek: Araç maliyeti 1.000.000 TL, 2023 sonundaki birikmiş amortismanı 400.000 TL)

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MDV      1.000.000 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)              400.000 TL
    (257.02 Taşıtlar Amortismanı)
    254 TAŞITLAR                                    1.000.000 TL
    299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)                    400.000 TL
        (299.04 Elden Çıkarılacak Varlık Amortismanı)

Açıklama: 2023 yılında trafikten çekilen ancak kaydı unutulan aracın elden çıkarılacak kıymetlere virman kaydı.
....................................................................................................

Sonuç: Bu kayıt bilanço toplamını değiştirmez. Şirket aktifindeki araç "Taşıtlar" grubundan çıkarılıp "Elden Çıkarılacak Varlıklar" grubuna taşınmış olur ve satılana kadar bu hesapta bekler.

Senaryo B: 2024 ve 2025 Yıllarında Hatalı Olarak Amortisman Ayrılmaya Devam Edildiyse

Araç trafikten çekilmesine rağmen sistem otomatik olarak veya sehven 2024 ve 2025 yıllarında da amortisman ayırıp gider yazdıysa, bu haksız yere gider yazılan tutarların 2026 yılında Geçmiş Yıllar Karları hesabı ile düzeltilmesi gerekir.

(Örnek: 2024 ve 2025 yıllarında toplam 200.000 TL fazladan amortisman ayrılmış olsun)

1. Adım: Fazla Ayrılan Amortismanların İptal Kaydı (2026)

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR          200.000 TL

    570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI              200.000 TL
Açıklama: 2023'te trafikten çekilen araç için 2024-2025 yıllarında hatalı ayrılan amortismanların düzeltilmesi.
----------------------------------------------------------------------------
Not: Bu 200.000 TL tutarındaki düzeltme, 2026 yılı Kurumlar Vergisi beyannamesinde vergi matrahına dahil edilmelidir (çünkü geçmişte fazladan gider gösterilerek vergi matrahı düşürülmüştü).

2. Adım: Aracın Doğru Hesaba Taşınması (2026)

Fazlalık temizlendikten sonra, araç 2023 yılındaki orijinal değerleriyle (400.000 TL amortismanla) elden çıkarılacak varlıklara taşınır:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MDV      1.000.000 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)              400.000 TL
    254 TAŞITLAR                                    1.000.000 TL
    299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)                    400.000 TL
----------------------------------------------------------------------------

Macun Mah.190 Cad Gimat Gıda Toptancılar Sitesi N:343 Yenimahalle/Ankara T: 0(312) 395 9588 E-Mail: muhasebe.kemal_irgi@hotmail.com

KEMAL ZİYA İRGİ SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK OFİSİ

Soru: 2023 Yılında Trafikten Çekilen Araç Hurdaya Vermemize Rağmen Satılmadıysa Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır ?

Araç hurdaya verildiyse (yani Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na veya lisanslı bir hurda tesisine teslim edilip "Hurda Belgesi" alındıysa), mali tablolarda bu araç artık satılmayı bekleyen bir varlık değil, tamamen yok olmuş (imha edilmiş) bir kıymettir.

Hurdaya ayrılan ve satışı gerçekleşmeyen (gelir elde edilmeyen) bir araç için 2026 yılında doğrudan "Aktiften Çıkarma ve Zarar Kaydı" yapılması gerekir.

2024 ve 2025 yıllarındaki durumunuza göre 2026'da yapacağınız muhasebe kayıtları şu şekildedir:

Senaryo A: 2024 ve 2025 Yıllarında Amortisman Ayrılması Durdurulduysa

Envanterinizde araç maliyeti 1.000.000 TL ve 2023 sonundaki birikmiş amortismanı 400.000 TL olarak beklemektedir. Hurdaya ayrılan araçtan hiçbir gelir elde edilmediği için net defter değeri kadar zarar oluşur. Bu zarar geçmiş yıla (2023) dayandığı için doğrudan dönemin normal giderine değil, Geçmiş Yıllar Zararları hesabına yazılmalıdır.

2026 Yılında Yapılacak Hurda/Aktiften Çıkarma Kaydı:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI          600.000 TL
    (Geçmiş Yıl Düzeltme Zararı)
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)       400.000 TL
    (257.02 Taşıtlar Amortismanı)

    254 TAŞITLAR                              1.000.000 TL

Açıklama: 2023 yılında hurdaya ayrılan ancak kaydı unutulan aracın aktiften silinmesi ve net defter değerinin geçmiş yıl zararlarına intikali.
----------------------------------------------------------------------------
 

Vergi Boyutu: Geçmiş yıla ait bu 600.000 TL'lik zarar, 2026 yılı Kurumlar Vergisi beyannamesinde gider olarak matrahtan indirilemez. Beyannamede Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) mantığıyla değerlendirilmeli veya geçmiş yıl zararları tablosunda vergi matrahını azaltmayacak şekilde kanuni defter dökümünde izlenmelidir.

Senaryo B: 2024 ve 2025 Yıllarında Hatalı Olarak Amortisman Ayrılmaya Devam Edildiyse

Eğer araç 2023'te fiilen hurdaya gitmesine rağmen 2024 ve 2025 yıllarında toplam (örneğin) 200.000 TL fazladan amortisman ayrılarak 257 hesap 600.000 TL'ye ulaştıysa, öncelikle bu hatayı düzeltip ardından aracı imha etmeliyiz.

1. Adım: Hatalı Ayrılan Amortismanların Düzeltilmesi (2026)

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR             200.000 TL

    570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI                   200.000 TL
Açıklama: Hurda araca 2024-2025'te hatalı ayrılan amortismanların iptali.
----------------------------------------------------------------------------
(Bu 200.000 TL, 2026 Kurumlar Vergisi matrahına eklenir).

2. Adım: Aracın Aktiften Çıkarılması (2026)
Amortisman hesabı orijinal seviyesi olan 400.000 TL'ye çekildikten sonra araç kayıttan düşülür

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI            600.000 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)         400.000 TL

    254 TAŞITLAR                              1.000.000 TL
----------------------------------------------------------------------------

* KDV Yönünden Durum (Önemli Not)

Katma Değer Vergisi Kanunu Madde 30/c uyarınca; deprem, sel gibi doğal afetler dışındaki sebeplerle zayi olan (yok olan/hurdaya dönen) sabit kıymetlerin alımında ödenen KDV'lerin indirilmesi mümkün değildir. Eğer bu aracı satın alırken ödediğiniz KDV'yi indirim konusu yaptıysanız ve araç faydalı ömrünü tamamlamadan (tamamen amorti edilmeden) hurdaya ayrıldıysa, amorti edilmeyen kısma (600.000 TL net defter değerine) isabet eden KDV'nin hesaplanarak İlave Edilecek KDV olarak beyan edilmesi gerekebilir. Ancak araç 2023'te hurdaya çıktığı için bu KDV düzeltme zamanaşımı ve dönem ilkeleri açısından risk barındırır.

Örnek: Aracın Maliyeti 1.156.725,00 TL, 2026 Yılına Kadar Ayrılmış Amortisman 315.400,35 TL

Verdiğiniz kesin rakamlara göre (Maliyet: 1.156.725,00 TL, Birikmiş Amortisman: 315.400,35 TL), 2023 yılında hurdaya ayrılan binek aracınız için 2026 yılında yapılması gereken net muhasebe kayıtları aşağıdadır.

Aracın net defter değeri (zarar yazılacak tutar):

1.156.725,00 TL - 315.400,35 TL = 841.324,65 TL'dir.

KDV mükellefiyeti olmadığından KDV hesaplaması yapılmayacaktır. 2024 ve 2025 yıllarındaki amortisman durumunuza göre ilgili senaryodaki kaydı defterinize uygulayabilirsiniz:

Senaryo 1: 2024 ve 2025 Yıllarında Amortisman Ayrılması Durdurulduysa (Önerilen)

Eğer 2023 sonundan sonra araç için hiçbir amortisman gideri yazılmadıysa, 2026 yılında doğrudan aktiften silme ve geçmiş yıl zararı kaydı yapılır:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI            841.324,65 TL
    (Geçmiş Yıl Düzeltme Zararları)
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)         315.400,35 TL
    (257.02 Taşıtlar Amortismanı)

    254 TAŞITLAR                                  1.156.725,00 TL

Açıklama: 2023 yılında hurdaya ayrılan ancak kaydı unutulan binek aracın aktiften silinmesi ve net defter değerinin geçmiş yıl zararlarına aktarılması.
----------------------------------------------------------------------------
 

Mali Hatırlatma: Bu kayıttaki 841.324,65 TL tutarındaki geçmiş yıl zararı, cari yıl (2026) Kurumlar/Gelir Vergisi matrahından gider olarak düşülemez (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider - KKEG niteliğindedir).

Senaryo 2: 2024 ve 2025 Yıllarında Yanlışlıkla Amortisman Ayrılmaya Devam Edildiyse

Eğer sistem 2024 ve 2025 yıllarında da bu araç için amortisman ayırmaya devam ettiyse (Örneğin bu iki yılda toplam 100.000,00 TL fazladan amortisman gideri yazıldığını varsayalım), iki adımlı düzeltme yapılır:

2.1. Adım: Fazla Ayrılan Amortisman Tutarının İptali

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR      100.000,00 TL

    570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI            100.000,00 TL
Açıklama: Hurda araca 2024-2025'te hatalı ayrılan amortismanların iptal kaydı.
----------------------------------------------------------------------------
(Bu iptal edilen tutar, 2026 yılı beyannamesinde vergi matrahına eklenerek vergilendirilir).

2.2 Adım: Aracın Orijinal Değerleriyle Aktiften Silinmesi

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI         841.324,65 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)      315.400,35 TL

    254 TAŞITLAR                            1.156.725,00 TL
----------------------------------------------------------------------------
 

Macun Mah.190 Cad Gimat Gıda Toptancılar Sitesi N:343 Yenimahalle/Ankara T: 0(312) 395 9588 E-Mail: muhasebe.kemal_irgi@hotmail.com

KEMAL ZİYA İRGİ SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK OFİSİ

Örnek 2: Aracın Maliyeti 1.156.725,00 TL, 2026 Yılına Kadar Ayrılmış Amortisman 315.400,35 TL, 2026 Yılında Değerinin Üstünde ve Altında Satılma Durumu.

Aracın 2023 yılında trafikten çekilip muhasebe kaydının unutulması ve ardından 2026 yılında satılması durumunda süreç tamamen değişir. 2026 yılında hem geçmiş yıl hatasını düzeltmeniz hem de o yıla ait satış ve kar/zarar kaydını tek bir yevmiye maddesinde birleştirmeniz gerekir.

Binek aracınızın maliyeti 1.156.725,00 TL, 2023 sonu birikmiş amortismanı ise 315.400,35 TL'dir. Aracın net defter değeri 841.324,65 TL'dir.

İşte 2026 yılındaki satış fiyatınıza göre oluşacak iki farklı senaryonun muhasebe kayıtları:

Senaryo 1: Araç Maliyetinin Altında (Örn: 500.000 TL'ye) Satılırsa (Zarar Durumu)

Aracın net defter değeri 841.324,65 TL olduğu için, örneğin 500.000 TL'ye satılması durumunda 341.324,65 TL zarar oluşur. Şirketiniz KDV mükellefi olmadığı için KDV hesaplanmaz, satış bedelinin tamamı tahsil edilir.

2026 Yılı Satış ve Düzeltme Kaydı:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
102 BANKALAR / 120 ALICILAR         500.000,00 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR          315.400,35 TL
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI         341.324,65 TL
    (Satıştan Doğan Net Zarar)

    254 TAŞITLAR                           1.156.725,00 TL

Açıklama: 2023'te trafikten çekilen binek aracın 2026 yılında zararına satışı ve aktiften çıkarılması kaydı.
----------------------------------------------------------------------------
 

Vergi Notu: Bu kayıttaki 341.324,65 TL tutarındaki geçmiş yıl zararı, işlemin kökü geçmiş yıla dayandığı ve zamanaşımı ilkeleri nedeniyle 2026 yılı vergi matrahından gider olarak düşülemez (KKEG).

Senaryo 2: Araç Maliyetinin Üzerinde (Örn: 1.200.000 TL'ye) Satılırsa (Kar Durumu)

Araç piyasa koşulları gereği net defter değerinin üzerinde, örneğin 1.200.000 TL'ye satılırsa, aradaki 358.675,35 TL'lik fark kar olarak kayıtlara alınmalıdır. Satış cari yılda (2026) gerçekleştiği için bu kar cari yılın geliri sayılır.

2026 Yılı Satış ve Düzeltme Kaydı:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
102 BANKALAR / 120 ALICILAR        1.200.000,00 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR           315.400,35 TL

    254 TAŞITLAR                           1.156.725,00 TL
    679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR     358.675,35 TL
        (Araç Satış Karı)

Açıklama: 2023'te trafikten çekilen binek aracın 2026 yılında karla satışı ve aktiften çıkarılması kaydı.
----------------------------------------------------------------------------
 

Vergi Notu: Oluşan 358.675,35 TL tutarındaki satış karı, 2026 yılı Kurumlar/Gelir Vergisi matrahına dahil edilir ve vergilendirilir

Macun Mah.190 Cad Gimat Gıda Toptancılar Sitesi N:343 Yenimahalle/Ankara T: 0(312) 395 9588 E-Mail: muhasebe.kemal_irgi@hotmail.com

KEMAL ZİYA İRGİ SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK OFİSİ

Örnek 3: 2023 Yılında Trafikten Çekilen KDV Mükellefi Olmayan Mükellefin Araç 2023 Yılında Satıdıysa ve Beyannamesi Verilmediyse ve Muhasebe Kaydı Yapılmadıysa

Araç 2023 yılında trafikten çekildikten hemen sonra yine 2023 yılı içinde satıldıysa ve bugüne kadar (2026 yılına kadar) bu satışın muhasebe kaydı hiç yapılmadıysa, önünüzde duran durum bir "Geçmiş Yıl Hatalarının Düzeltilmesi" işlemidir.

Dönemsellik ilkesi gereği, 2023 yılına ait bir satış gelirini veya zararını doğrudan 2026 yılının normal gelir/gider hesaplarına (600, 679 veya 659 gibi) yazamazsınız. Bu düzeltmeyi 2026 yılında 570 Geçmiş Yıllar Karları veya 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesaplarını kullanarak yapmanız gerekir.

Aracınızın maliyeti 1.156.725,00 TL, 2023 sonu birikmiş amortismanı 315.400,35 TL ve net defter değeri 841.324,65 TL'dir. KDV mükellefiyetiniz olmadığı için KDV hesaplanmamıştır.

Satış bedelinize göre 2026 yılında atmanız gereken düzeltme kayıtları şu şekildedir:

Senaryo 1: Araç 2023'te Net Değerinin Altında (Örn: 500.000 TL'ye) Satıldıysa

Araç 841.324,65 TL net değer altındaki bir bedelle (örneğin 500.000 TL) satıldıysa, aslında 2023 yılında 341.324,65 TL zarar edilmiştir. Bu kayıt unutulduğu için 2026 yılında doğrudan Geçmiş Yıllar Zararları hesabına alınır.

2026 Yılında Yapılacak Düzeltme Kaydı:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
102 BANKALAR / 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR         500.000,00 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                       315.400,35 TL
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI                      341.324,65 TL
    (2023 Yılı Hatalı Ayrılan/Unutulan Satış Zararı)

    254 TAŞITLAR                                         1.156.725,00 TL

Açıklama: 2023 yılında çekme belgeli olarak satılan ancak kaydı unutulan aracın 2026 yılı düzeltme kaydı.
----------------------------------------------------------------------------
 

Vergi Durumu: Geçmiş yıla ait bu zarar tutarı, 2026 yılı Kurumlar/Gelir Vergisi beyannamesinde gider olarak indiremezsiniz (KKEG niteliğindedir). Eğer 2023 yılı beyannamesini düzeltmek isterseniz, o yıla ait beyannameye düzeltme verilmesi gerekir.

Senaryo 2: Araç 2023'te Net Değerinin Üzerinde (Örn: 1.200.000 TL'ye) Satıldıysa

Araç 2023 yılında örneğin 1.200.000 TL'ye satıldıysa, aslında o dönem 358.675,35 TL kar elde edilmiştir. 2026 yılında bu karı ortaya çıkarmak için Geçmiş Yıllar Karları hesabı kullanılır.

2026 Yılında Yapılacak Düzeltme Kaydı:

-------------------------------- 2026 / ... --------------------------------
102 BANKALAR / 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR    1.200.000,00 TL
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                    315.400,35 TL

    254 TAŞITLAR                                      1.156.725,00 TL
    570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI                           358.675,35 TL
        (2023 Yılı Unutulan Araç Satış Karı)

Açıklama: 2023 yılında çekme belgeli olarak satılan ancak kaydı unutulan aracın 2026 yılı düzeltme kaydı.
----------------------------------------------------------------------------
 

Vergi Durumu: Geçmiş yıl karı olarak kayda giren bu tutarın vergilendirilmesi gerekir. Normal şartlarda doğrusu, 2023 yılı Kurumlar/Gelir Vergisi beyannamesine pişmanlıkla düzeltme beyannamesi vermek ve vergisini o dönem için ödemektir. 2026 beyannamesine dahil edilmesi usulsüzlük riski barındırır.

Macun Mah.190 Cad Gimat Gıda Toptancılar Sitesi N:343 Yenimahalle/Ankara T: 0(312) 395 9588 E-Mail: muhasebe.kemal_irgi@hotmail.com